Historia

Drukuj Email

Miasto Frydek-Mistek leży w północno-wschodniej części Moraw, na zbiegu rzek Ostrawicy i Morawki na wysokości 290 m n.p.m. Powstało z połączenia dwu historycznie samodzielnych miast ? Mistku, leżącego po morawskiej stronie rzeki Ostrawicy i Frydku, który leży na Śląsku. Oba miasta przez wieki rozwijały się samodzielnie, a swoje powstanie zawdzięczają ważnemu szlakowi handlowemu z Ołomuńca do Krakowa.

mistecke_nam Najstarsze pisemne źródła poświadczają istnienie gmin w Podbeskidziu już koło połowy XIII wieku. Wieś o nazwie Friedeberg, później Mistek, pojawia się w 1267 r. w testamencie ołomunieckiego  biskupa Bruna ze Schauenburgu. Mistek jest opisany jako wieś targowa z czterdziestoma łanami. Umowa z 1256 r. między czeskim królem Przemysłem Ottokarem II a księciem opolskim Władysławem ustanowiła granicę między Morawami a piastowskim księstwem opolskim wzdłuż rzeki Ostrawicy. Rzeka stanowiła granicę ziemską między Morawami a Śląskiem do 1 grudnia 1928 r. Dokładna data założenia Frydku jest nieznana. Prawdopodobnie gdzieś w przedziale lat l327 ? 1335 zastąpił swego poprzednika - wieś Jamnicę.

Morawska część regionu cierpiała na skutek wewnętrznych potyczek przebiegających po śmierci Wacława III. Większość obszaru była wtedy lennem biskupim. W wojnach domowych pod koniec XIV wieku Friedberg został zniszczony. Założono więc miasteczko pod nazwą Newenstetil (Nowe Miasteczko albo Miastko). W 1402 r. Mistek razem z całymi dobrami ziemskimi został włączony do Księstwa Cieszyńskiego. W XVI wieku połączone dobra frydecko-misteckie stały się przedmiotem sporów, albowiem misteckiej części groziło definitywne oderwanie od Moraw i włączenie w Księstwo Cieszyńskie. Sytuacja została rozwiązana w 1581 r., kiedy to biskup Stanislav Pavlovský kupił Misteckie i Frydeckie, których właścicielem do tego czasu był Jiří z Lohova. W trzy lata później biskup Pavlovský odsprzedał frydeckie dobra Bartolomějowi Bruntálskiemu z Vrbna a Misteckie włączył w dobra hukwaldzkie, których częścią było aż do 1850 r.

fryd_zamek Frydecko-misteckie dobra już w 1580 r. liczyły 22 wsie z 681 posiadłościami. Z tego dwa miasta Frydek i Mistek posiadały 267 posiadłości; sam Frydek miał ich 163. Był siedzibą właściciela dóbr, miał prawo pobierania myta, prawo milowe i inne, wśród rzemiosł przeważało sukiennictwo. Mistek miał bardziej rolniczy charakter. Handel solą i bydłem przynosił korzyści obu miastom, tak samo jak przetwórstwo drewna i hodowla ryb. Oba miasta nie uniknęły niszczących pożarów, epidemii zarazy ani działań wojennych. Ludność cierpiała na skutek rosnącej pańszczyzny. Antyfeudalny ruch oporu prowadził do rozbójnictwa. Nieposłuszny syn janowickiego wójta Ondraszek, który w 1715 r. zginął z rąk swoich towarzyszy we swiadnowskiej gospodzie, stał się legendarną postacią tutejszego regionu związaną z ludowym oporem przeciwko Pražmom. Po nich objęli Frydeckie w posiadanie, aż do powstania republiki, Habsburgowie.

W 1832 r. założono we Frydku pierwszą fabrykę tekstylu, a w 1833 Hutę Karola w Liskowcu, obecną Walcownię Blach Frydek-Mistek, S.A. Produkcja tekstylu i żelaza zajęły w przyszłym wieku główne miejsce w rozwijającym się przemyśle całego regionu.

Miasta Frydek i Mistek zakończyły swoje samodzielne istnienie 1 stycznia 1943 r. Z mocy urzędników nazistowskich oba miasta zostały połączone w jedną całość pod nazwą Frydek. Dyskusje obywateli i władz samorządowych w sprawie nazwy miasta po wyzwoleniu w 1945 r. definitywnie zakończyła decyzja Ministerstwa Spraw Wewnętrznych o ustanowieniu urzędowej nazwy miasta Frydek-Mistek nabierającej mocy z dniem 1 stycznia 1955 r. Od 1 lipca 2006 r.  Frydek-Mistek jest miastem statutowym.

Frydek-Mistek przez cały czas zachowywał swój specyficzny charakter. Najlepszym dowodem na to jest odnowione centrum historyczne obu miast. Najbardziej widocznym artefaktem przeszłości jest zapewne Frydecki Zamek, który wieńczy stromy brzeg na śląskim brzegu Ostrawicy. Należy jednak zwrócić uwagę również na inne cenne zabytki. Na pierwszych miejscach są Bazylika Mniejsza (Bazylika Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny), rokokowy Kościół Parafialny św. Jana i Pawła w Mistku, gotycki frydecki Kościół Parafialny św. Jana Chrzciciela i późnorenesansowy Kościółek św. Jodoka we Frydku. Z pamiątek świeckich, poza domami mieszczańskimi w bezpośrednim sąsiedztwie obu rynków, należy wymienić szereg budynków użytku publicznego z przełomu wieków. Również dziś są często siedzibą wielu znaczących placówek kulturalnych. Zwłaszcza Dom Narodowy w Mistku, który wraz z zamkiem, w którym ma dziś swoją siedzibę Muzeum Beskidów, tworzy główne filary życia kulturalnego nie tylko miasta, ale i regionu.

 
Financováno z rozpočtu Moravskoslezského kraje
© Beskydské informační centrum. vytvořeno ABM Morava s.r.o.

TOPlist